الشيخ محمد السند ( مترجم : احمد خوانسارى )

103

مقامات فاطمة الزهراء ( ع ) في الكتاب والسنة ( مقامات حضرت فاطمه ( ع ) در كتاب و سنت ) ( فارسى )

عقل عملى دارد كه بالاتر از عقل نظرى است كه در اشكال اربعه منطقى و يا اصول فقه در مورد آن بحث مىشود . سرّ مطلب هم اين است كه حجيت در عقل عملى مستلزم حجيت در عقل نظرى نيز هست اما عكس اين صادق نيست ( حجيت در عقل نظرى مستلزم حجيت در عقل عملى نيست ) و اين مقام حجيت و عصمت علمى و عملى حضرت فاطمهء زهرا را ثابت مىنمايد . بيان استدلال : به‌طور كلى خاصيت حجيت نظرى با ماهيت حجيت در حكمت عملى تفاوت دارد در علم منطق برهان‌ها و قياس‌هايى ذكر شده كه اشاره به عقل عملى دارد ؛ همان‌طوركه در علم اصول فقه نيز روشن گشته است كه حجيت ماهيت كاشفه و حاكيه و موصله ( طريق به واقع ) مىباشد . اما حجيت عمليه داراى يك خصوصيت و هويّت جداگانه‌اى مىباشد كه لازمهء آن عمل شخص مىباشد البته منظور تنها عمل جوارحى نمىباشد بلكه عمل جوانحى و قلبى را نيز شامل مىشود كه عبارت باشد از حجيت عمليه‌اى كه با صفات عملى در نفس ارتباط دارد . بلكه حجيتى است كه فوق صفات عمليه و مربوط به قلب نيز مىشود مانند حبّ و بغض و رضايت و غضب و تولّى و تبرّى پس خاصيت حجيت عمليه ارتباطى با جانب فعل و عمل در راستاى قلب مىباشد كه بالاترين درجهء ادراكات بسيط آدمى مىباشد . به‌همين‌جهت است كه در مورد حجيت عمليه تعابيرى به‌كار برده شده